تاریخ ایران

مثل هر جای دیگری، در ایران اوایل عصر جدید هم اخلاقیات عموماً در مقابل ضرورت‌های کسب درآمد نادیده گرفته می‌شد به‌طوری که مقامات صفوی از روسپی‌گری و استعمال دخانیات تا حد زیادی به‌خاطر درآمد مالیاتی قابل‌توجهی که این فعالیت‌ها تولید می‌کرد، چشم‌پوشی می‌کردند. نمونۀ دیگر پیچیدگی‌ها و تناقض‌هایی که تنگنای منع مصرف و سود عواید مصرف می‌تواند ایجاد کند در ژاپن روزگار ما به‌روشنی نمایان است. عواید دخانیات در ژاپن پشتوانۀ مالی و منبع اصلی نقدینگی برای دولت است به‌طوری که اقدامات پیشنهادی وزارت بهداشت برای منع دخانیات با مخالفت وزارت دارایی روبه‌رو می‌شود.

معرفی ایران از دوران پیشاتاریخ و اساطیری تا انقلاب سال 1357 برای مخاطب عام از نگاه یک پژوهشگر غربی. نویسنده با نگاهی همدلانه، بلکه ستایشگرانه، هم فراز و فرودهای اجتماعی-سیاسی ایران را نشان می‌دهد و هم غنای فرهنگی‌اش را. او ایران را قلمروی پنهاور از اندیشه‌ها می‌داند. از نظر وی، تنوع بی‌بدیل فرهنگ ایران به‌حدی است که مؤلفه‌هایی متضاد در درون آن شکل داده که امروزه هم دیده و احساس می‌شوند. این مؤلفه‌ها انعطافی چشم‌گیر در همۀ زمینه‌ها به ایرانیان می‌دهند. برای فهم و حل مسائل پیچیدۀ ایران آگاهی از تاریخ طولانی‌اش بسیار روشنگر است. هر دو ترجمه خوب است.

پژوهش تاریخی جالب و کم‌نظیری دربارهٔ یکی از لایه‌های فرهنگی و فراموش‌شدهٔ ایران. نویسنده نوع و چگونگی نوشیدن شراب، مصرف مواد مخدر، استعمال توتون و تنباکو، و نوشیدن چای و قهوه را در میان ایرانیان، در بازهٔ زمانی ۱۵۰۰ تا ۱۹۰۰ میلادی، بررسی می‌کند. کمّ و کیف موارد یادشده، که از افراط تا پرهیز کامل را در بر می‌گیرد، در لایه‌های مختلف اجتماعی واکاوی می‌شود: دربار، عرصهٔ عمومی جامعه، حوزهٔ خصوصی، و در میان مردان و زنان. رابطهٔ دوسویهٔ این موضوع را با تجارت و سیاست و دیانت نیز می‌بینیم. این اثر کل را در جزء بازتاب می‌دهد و فهم ما را از تاریخ‌مان بهبود می‌بخشد.